Skip to main content

Maar wat hebben gewoontes nu allemaal met angsten te maken denk je nu? Deze mini-essays uitschrijven gaan om eindelijk aan het stuur van mijn eigen leven te zitten. En er vertrouwen in te hebben dat het goed komt ondanks de wereldproblemen waar we voor staan.

We handelen door de manier waarop we naar de wereld kijken. En die is haast volledig voor maar ook door ons geconstrueerd. En die wereld is zo alomtegenwoordig waardoor we niet zien dat ze geconstrueerd is. Heel handig voor de mensen die aan de knoppen zitten. Als ze willen dat we massaal periodiek gaan vasten, het dak isoleren of een oorlog in Irak of abortus goedkeuren dan zal dat gebeuren.

Ik geloof dat we vrij als vogels geboren worden maar dat er al snel wordt gezegd hoe we ons moeten gedragen, hoe we ons moeten aankleden en met wie we moeten omgaan. We worden geboren in een netwerk van sociale ‘status’ die waarden en normen opdringen die vaak weinig met onze identiteit te maken hebben, met wie we werkelijk zijn. Vaak opgedrongen door de ouders, maar ook door de regering. Dat zorgt voor spanning tussen wie we zijn en wie we denken te zijn.

Toen de burgerrechtenbeweging in de jaren 70 steeds meer aandacht kreeg, werden de conservatieven bang. Ze zochten een stok om een hond mee te slaan en die vonden ze bij vrouwen die abortus pleegden en bij homoseksuelen.

Waar ze voorheen eigenlijk weinig problemen mee hadden werd nu de inzet voor christelijke waarden. Plots had iedereen een uitgesproken mening over abortus en homoseksualiteit.

In 1910 ontdekte ene dr. Hirschfeld al dat mensen enkel in mannelijk en vrouwelijk of hetero en homo indelen veel te simplistisch was. Via een uitgebreid onderzoek kwam hij tot de conclusie dat er eigenlijk oneindig veel combinaties rond gender en seksualiteit mogelijk zijn. We zijn honderd jaar verder en de politiek bemoeit zich nog steeds zo hard met onze seksualiteit en liefde dat zelf een J.K. Rowling er nog door in de war raakt.
Drie jaar na de klimaatmarsen, Black Lives Matter en Me too, een hoopvol moment in de geschiedenis waarvan je denkt dat iedereen die alomtegenwoordigheid van een schadelijk systeem gaat doorprikken, is de wereld weer meer verdeeld dan ooit. We verdedigen ons eigen gelijk met het mes tussen de tanden zonder door te hebben dat die mening voorgekauwd is door een stelletje douchebags.

Trust the process

Logisch dat je tegen je veertigste plots beseft dat het leven kort is, je vol angsten zit en het gevoel hebt dat je eigenlijk nog niet veel voor jezelf hebt gedaan. Wel, stop met (jezelf) oordelen en neem de tijd om uit te vissen wie je bent en laat de angst voor wat ze is. Door te focussen op je eigen identiteit, kan je je dagelijkse aangeleerde gewoontes veranderen. Door die kleine overwinningen wordt het gemakkelijker om angst als niet meer dan een (on)nuttige raadgever te beschouwen. Door meer tevreden te zijn met onze keuzes en ons gedrag kunnen we minder gemakkelijk gemanipuleerd worden. Hoe meer we onszelf kunnen zijn, hoe vrijer we ons voelen, hoe minder we anderen willen oordelen en hoe waarachtiger we kunnen leven.

Dit bereik je niet met grote acties, maar met kleine daden. Soms gewoon al door op te staan, een boek te nemen of iets voor jezelf te doen, je te omringen met mensen die jou niet oordelen.
Angst om je eigen leven te leiden? Observeer de angst en zeg me hoeveel van die zorgen werkelijk uitgekomen zijn. Angst is een primitieve reactie van toen we nog tussen de wolven woonden. Angst houdt de dood en miserie niet tegen, maar wel voluit leven. Schrijfster Elizabeth Gilbert schrijft over angst in haar boek Big Magic: angst mag mee in de wagen zitten en zijn mening geven, maar zijn raad zal niet opgevolgd worden.

Deze metafoor gaat over genieten van het onderweg zijn. Het proces duurt altijd veel langer dan het plezier van een doel te halen. Een seizoen hard trainen voor die ene overwinning of jarenlang werken voor die promotie waarna alles opnieuw begint. We rushen angstig van doel tot doel zonder te genieten. En wat als je je doel niet bereikt hebt, als een of andere hielenlikker of ‘zoon van’ die promotie kreeg of het faillissement onvermijdelijk is? Zorg dan op z’n minst dat het proces zelf (jouw acties/leerproces) de moeite waard en leuk was.

Stop met wantrouwen en leer vertrouwen. Dat is geen gemakkelijk proces. Ironisch genoeg, vrij beangstigend omdat we nooit geleerd hebben met onze menselijke emoties om te gaan. Want allemaal unieke mensen en minderheden vallen moeilijk te controleren. Het zal nog moeten blijken dat de recent in het leven geroepen QR-code vooral in het voordeel van de vrijheid van de gewone mens speelde of van markt en haar inherent bijhorende discriminatie.

Focus op wat je wel kan controleren

Natuurlijk moet je je een beetje voorbereiden op wat komt en heeft angst ons ontelbare keren gered, maar ik bedoel dat de meeste angsten in onze eigen gedachten zitten. Het is niet de realiteit. Het vliegtuig stort niet neer, de vluchtelinge neemt jouw job niet in, de kinderen kwamen heelhuids thuis na KSA-kamp, die jobverandering of die kwetsende persoon loslaten deed eigenlijk deugd,…
Get comfortable with being uncomfortable’: het is beter om vertrouwen te hebben in de onzekere toekomst en ondertussen je constructieve gewoontes op te bouwen. Dus raak gewend aan angst, maar onthoud dat het een eeuwenoude, ranzige zeur is.

We hebben geen controle over de pandemie, maar we kunnen wel onze handen wassen, ons masker dragen, contact zoveel mogelijk vermijden. We hebben geen controle over een systeem dat baat heeft bij discriminatie maar we kunnen wel onze stem leren gebruiken bij zinloos geweld. We hebben geen controle over het kapitalistische systeem, maar we kunnen wel nee leren zeggen tegen schadelijke producten. We hebben geen controle over de wereld maar wel over onze unieke gewoontes. Focussen op kleine resultaten  geeft rust en voldoening. Dat maakt het gemakkelijker grote dingen los te laten die je niet kunt controleren.

Raak gewend aan angst, maar onthoud dat het een eeuwenoude, ranzige zeur is.

Gewoontes creëren en ze onbewust laten verlopen is als je eigen eigen kuuroord creëren. Je veilige ruimte. Of  dat nu in centrum Gent, Seoel of het Portugese platteland is. Door dit proces te vertrouwen gaan we minder op veilig spelen en ons eigen pad durven te volgen. We gaan een intrinsieke motivatie hebben om elke dag opnieuw op te dagen zoals een zelfstandige die tijdens de pandemie een manier vond om te overleven door zichzelf opnieuw uit te vinden.

Mensen die genieten van het onderweg zijn, hebben meer ruimte om hun verbeelding te laten spelen. Zij kennen intuïtief (meestal onbewust) dit proces van identiteit, intentie, herhaling, beloning en doel. Het zijn dromers die toegewijder werken en minder afgeleid zijn, ze hebben minder schrik om te falen want zij zien falen als een leerproces en gaan dingen uitproberen nog voor ze weten of dat wel een goed idee is want ‘Het is beter om spijt te hebben van de dingen die je hebt gedaan, dan van wat je niet hebt gedaan’. Ze willen geen schouderklopjes, maar opbouwende kritiek. En ze weten dat het proces van elke dag opdagen en jezelf niets voorliegen resultaten gaat opleveren. Mensen die het proces vertrouwen zijn niet bang van angst want ze weten: Alles. Komt. Goed.

Leave a Reply

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.