Skip to main content

De waan van de dag kost op zich al heel veel energie. Bewust
nadenken over je gewoontes is er soms te veel aan. Waarom is bewust nadenken zo moeilijk en hoe los je dat op?

Er komt heel veel kijken bij mens zijn in een hectische maatschappij. We hebben nog altijd de primitieve hersenen van een neanderthaler met een spijsvertering van een jager/verzamelaar. Onze hersenen van vele miljoenen jaren oud maken zich niet echt druk over die luttele 300 jaar evolutie; ze doen gewoon zoals vanouds verder, benaderen het leven op een simpele manier. Maar het leven is gewoon veel te fast and furious geworden, en dus technisch gezien on-menselijk.

De hersenen die ons mens maken

In het vorige artikel had ik het al even over neuroplasticiteit. De eerste keer las ik erover dankzij Paul Verhaeghe en ik werd op slag rustig: niets is verloren, onze hersenen kunnen aangepast worden. Tegenwoordig is neuroplasticiteit een trend maar het is niet zo simpel als de populaire pers laat uitschijnen.
Onze primitieve hersenen kiezen altijd voor de gemakkelijkste weg omdat dat het minste energie kost (wat vroeger efficiënt was). Ze denken op korte termijn en zijn gek op instant gratification. Tom Hannes zegt dat je het kan vergelijken met een konijn dat aan het stuur zit van een krachtige sportwagen , dat grijpt, afwijst of vastlegt.

Het goede nieuws is dat we ook frissere, jongere hersenen (de cortex) hebben waar de ratio, het bewuste zijn, ingenieuse uitvindingen en de kunsten zoals muziek, filosofie, letteren ( alles wat ons tot die wonderlijke mens maakt) zetelen, en ook het langetermijndenken.
Het slechte nieuws is dat het de primitieve hersenen zijn die met hun vaste benoeming zwaaien en ons gedrag beheersen. Deze vastbenoemde regeert vanuit een sterk instinctief gevoel om te overleven en zorgt voor heel wat problemen want ‘zijn paternalistische raad’ is te simpel voor deze complexe wereld waardoor we de realiteit evengoed gaan vervormen, verklaren, ontkennen, haten…

Het is nu eenmaal ons lot

De cortex, dit bewust, menselijke gedeelte is slechts het topje van de ijsberg. Toch verklaren we er alles mee en beseffen we niet dat het gestuurd wordt door het een konijn met heel wat krachtige tools onder zijn kont (of alles onder het wateroppervlak). Misschien begrijp je nu beter waarom wilskracht of een dieetplan niet werkt: onze rationele voornemens zijn emotioneel, of gestoeld op verlangen die onze bewuste cortex in beslag nemen. Dit betekent ook dat het omgekeerd heel wat meer energie kost om bewust na te denken over oude gewoontes. Voor je het weet grijp je opnieuw naar de chips de sigaret of het verkeerde lief, opnieuw. Of je wordt gemakkelijk door populaire media en politici gemanipuleerd.

Om Carl Yung te quoten: “Totdat je het onbewuste bewust maakt, zal het de leiding hebben over je leven en zul je het je lot noemen.”
Stel je voor dat het enige wat er fout aan je is, dat je denkt dat er iets mis met je is (te dom, te gevoelig, het niet waard) en dat alles wat je creëert vanuit die narratie ontstaat?
Dat is het leven. Dat is mijn lot.
Nope. Toch niet.

“Totdat je het onbewuste bewust maakt, zal het de leiding hebben over je leven en zul je het je lot noemen.”

We leven in onze gedachten, niet in de realiteit

Er was eens een doodgewone man genaamd Sydney Banks. Hij had geen Phd, master of zelfs geen echte opleiding afgewerkt; hij was een simpele werkmens, een lasser. Toch heeft hij een grote impact gehad op de psychologie: hij creëerde 3 principes die het hele leven omvatten.
Het eerste principe is geest, de energiebron die het leven mogelijk maakt, die wonden heelt en het leven voortplant.
Het tweede principe is bewustzijn via je zintuigen en gevoel. Hoe krachtiger dit bewustzijn hoe beter je kan observeren, hoe meer menselijke ervaring.
En dan zijn er gedachten. Ons leven is een reeks van gedachten die elkaar voortdurend opvolgen. Ze ontstaan eerst en daarna komt er een gevoel waarop we reageren alsof die gedachte daadwerkelijk echt is, maar dat is het niet. Gedachten zijn maar gedachten. We denken dat we reageren op iets wat buiten ons ligt, maar dat is het niet. Alles ligt binnen onze controle.
Denk daar maar eens over na ;-).

Je hebt altijd een keuze

Alles in onze wereld is geconstrueerd, dit alleen al beseffen is een eerste stap naar bewust zijn dus om vat te krijgen op de realiteit doen we er beter aan om de link te begrijpen tussen onze twee type hersenen.
Barack Obama snapte de dualiteit van de hersenen: hij kleedde zich altijd hetzelfde (onbewust proces) omdat er dan ruimte overbleef voor (bewuste) belangrijke beslissingen.

Life Coach Ali Campbel zegt dat het de fundamentele menselijke conditie is om onze relatie met onze sluimerende gedachten te verbeteren: om bewust genoeg te zijn om onze eigen emotionele staat te observeren. Want onze jongere hersenen kunnen wel degelijk kiezen. Je kan kiezen hoe je reageert, je kan kiezen om niet weg te kijken, de pestkop te confronteren, je kan kiezen voor jezelf, je eigen autonomie, en je kan kiezen voor liefde en niet voor haat: dat maakt je haast letterlijk menselijk.

Een onbevreesd leven

Dat klinkt ingewikkeld en veel. En dat is het ook. Persoonlijk denk ik dat we allemaal onze eigen therapeut (hersenwerk) en life coach (uitvoerwerk) kunnen gebruiken. Zij zijn de professionelen die de valstrikken kennen, het menselijk gedrag en de weg naar onze innerlijke dromen en doelen. Zij helpen die kloof tussen wat we willen en wat we nodig hebben dichten. Maar ook de yogafilosofie en de juiste boeken of podcasts van wetenschappers en experts zonder verborgen agenda kunnen helpen om onbevreesd te leven.

Leave a Reply

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.